Yazar: Dr. Öğr. Üyesi | Mardin Artuklu Üni., Siyaset Bilimi ve Uluslarararası İlişkiler Bölümü
Liberal Düşünce Dergisi, Yıl: 31, Sayı 123, 2026, ss. 161-194.
Öz
Bu makale Demokrat Parti’yi (DP) merkeze alarak, kurucu merkez sağ sembolizmin temel eksenlerini açığa çıkarmayı ve üretilen sembolik unsurları belirgin kılmayı hedeflemektedir. Erken cumhuriyet döneminin hegemonik kültür projesinin ürettiği seküler ve Batılı siyasal anlayışın aksine DP öncülüğünde gelişen merkez sağ sembolizmi bu makalede üç eksen üzerinden ele alınmıştır. Bunlar sırasıyla sola karşıtlık, Atatürk’e yakınlık -ama CHP’ye uzaklık- ve Amerika’ya benzerlik eksenleridir. Makale bu eksenlerle temas eden DP sembolizminin tipik örnekleri olarak ise ‘Yeter! Söz Milletindir!’ sloganını, traktör ve betonlaşmayı derinleştirmektedir. 1950’ler siyasetinde DP’nin nasıl bir temsiliyete sahip olduğunu sembolizm bağlamına oturtan ve post-pozitivist metodolojinin benimsendiği makalede farklı kaynaklar (kitap, rapor, makale, gazete yazıları, politikacıların metinleri) söylem analizine tabi tutulmuştur. DP döneminde sürdürülen, yeniden yapılandırılan veya üretilen sembolik unsurlarla şekillenen merkez sağ sembolizmin kurucu bir nitelik taşıdığı ve hem kendinden sonraki sağ siyasetin sembol kompozisyonunu hem de genel olarak Türkiye siyasetini güçlü bir şekilde etkilediği fikri makalenin en önemli çıkarımıdır.
Anahtar Kelimeler: Siyasal sembolizm, 1950’ler, Türkiye, Merkez Sağ, DP.
Founding Symbolism of theCenter-Right in Turkish Politics and The Democratic Party: Yeter! Söz Milletindir!, The Menderes Tractor and Concrete-driven Urbanization
Abstract
This article aims to reveal thefundamental axes of the founding center-right symbolism by focusing on the Democratic Party (DP) and to highlight the symbolic elements it produced. Incontrast to the secular and Western political symbolism produced by the hegemonic cultural project of the early republican era, the center-right symbolism that developed under the leadership of the DP is examined in this articlethrough three axes. These correspond, respectively, to the axes ofanti-leftism, closeness to Atatürk (yet distance from the CHP), and similarityto the United States. The article details the slogan “Yeter! Söz Milletindir!”(Enough! The Nation Has The Say!) as well as the tractor and concrete-drivenurbanization as typical examples of DP symbolism that intersect with theseaxes. By situating the DP’s representational role in 1950s politics within thecontext of symbolism and adopting a post-positivist methodology, the article subjects varioussources -including books, reports, articles, newspaper columns, andpoliticians’ texts- to discourse analysis. The article’s most significant conclusion is thatthe center-right symbolism, shaped by symbolic elements maintained, restructured,or produced during the DP period, possesses a founding quality and has stronglyinfluenced both subsequent right-wing politics and Turkish politics in general.
Keywords: Political Symbolism, 1950s, Türkiye, Center-Right, DP.
Diğer Linkler
