Yazar: Doktora Öğrencisi | Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi,
Siyaset ve Sosyal Bilimler Enstitüsü
Liberal Düşünce Dergisi, Yıl: 31, Sayı 123, 2026, ss.195-215.
Öz
Sınırlı devlet ilkesi, Türkiye’de anayasal olarak kabul görmesine rağmen, gündelik idarî uygulamada hangi koşullarda aşınabildiği, burada kuramsal ve yorumlayıcı bir perspektiften tartışılmaktadır. Çalışma, aşınmayı birbirini izleyen bir zincir içinde analiz etmektedir: Aşırı mevzuat (kural yoğunluğu) seçici yaptırım ihtimalini artırır; bu seçicilik informal pazarlık ve rant alanları üretir; adalete erişimin pahalı ve yavaş olması ise yurttaşı hak aramak yerine rasyonel vazgeçişe geçişi kolaylaştırabilmektedir. Makale, idarî kapasitenin genişlemesiyle hukukun üstünlüğü idealinin belirli koşullarda “kanunla yönetim” pratiğine kayabildiğini; keyfîliği sınırlaması beklenen “usul”ün aşırı şekilcilik hâlinde düzeltilebilir kusurları yaptırıma dönüştürebildiğini ileri sürmektedir. Mevzuatın yoğunluğu ve belirsizliği tam uyumu teknik ve ekonomik olarak güçleştirmekte, yaygın teknik uyumsuzluk seçici uygulamayı ve pazarlık ihtimalini artırmaktadır. Çalışma, ampirik genelleme veya sistematik saha araştırması iddiası taşımamakta; kuramsal literatürü, kamuya açık karar ve istatistikleri ve Türkiye’den sınırlı analitik örnekleri bir araya getirmekte ve konuyu tartışmaya açmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Sınırlı Devlet, Mevzuat Yoğunluğu, Seçici Yaptırım, Rasyonel Vazgeçiş, Takdir Yetkisi.
From Regulatory Denity to Rational Withdrawal: A Socio-Legal Analysis Through Examples From Turkey
Abstract
Although the principle of limited government has been constitutionally recognized in Türkiye, this study discusses, from a theoretical and interpretive perspective, the conditions under which it may erode in everyday administrative practice. The study analyzes this erosion as a sequential chain: Excessive legislation increases the possibility of selective enforcement; such selectivity generates spaces for informal bargaining and rent-seeking; and costly and slow access to justice may facilitate citizens’ rational withdrawal from pursuing their rights. The article argues that expanding administrative capacity may shift the rule of law toward “rule by law,” while excessive procedural formalism can turn remediable deficiencies into grounds for sanctions. Dense and ambiguous legislation hinders full compliance, while widespread technical non-compliance increases selective enforcement and bargaining. The study makes no claim of empirical generalization or systematic field research, instead combining theoretical literature, public decisions and statistics, and selected examples from Türkiye, thereby opening the issue to discussion.
Keywords: Limited Government, Regulatory Density, Selective Enforcement, Rational Withdrawal, Administrative Discretion.
Diğer Linkler
