Yazar: Doktora Öğrencisi | Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Kamu Hukuku Anabilim Dalı
DOI: 10.36484/liberal.1830693
Liberal Düşünce Dergisi, Yıl: 31, Sayı 121, 2026, ss. 115-142.

Öz

Özgürleşme mücadelesinin ürünü olan insan hakları, Fransız hukukçu Karel Vasak tarafından birinci, ikinci ve üçüncü kuşak haklar olarak sınıflandırılmış; ekonomik dönüşüm, postmodernizm ve bilim ve teknolojideki gelişmelerin etkisiyle birlikte dördüncü kuşak haklar da tartışılmaya başlanmıştır. Bu çalışma, dayanışma ekseninde şekillenen üçüncü kuşak insan haklarına odaklanmaktadır. Dayanışma ve kardeşlik ilkesi temelinde şekillenen kolektif haklar doktrinde yoğun eleştirilere maruz kalmıştır. Bu çalışma, Avrupa Birliği’nin göç politikasına ilişkin söylemlerinde kolektif hak unsurlarını üreterek mülteci akınlarını dışsallaştırdığını ve mülteci haklarını ikincil plana ittiğini; bu yolla kolektif haklara yöneltilen eleştirileri doğruladığını ileri sürmektedir. Aynı zamanda kolektif hakların tarihsel ve normatif kazanımlarının göz ardı edilemeyeceğini savunmaktadır.

Anahtar Kelimeler: İnsan Hakları, Kolektif Haklar, AB Göç Politikası, Mülteci Krizi.

An Example for Verifying The Critiques of Collective Human Rights: The EU Migration Policy

Abstract

Human rights, which are the product of the struggle for liberation, were classified by the French jurist Karel Vasak as first, second, and third generation rights; with the impact of economic transformation, postmodernism, and developments in science and technology, fourth-generation rights have also begun to be discussed. This study focuses on third-generation human rights shaped around the axis of solidarity. Collective rights, formed on the basis of the principles of solidarity and fraternity, have been subjected to intense criticism in legal doctrine. This study argues that the European Union’s discourse on migration policy externalizes refugee influxes by producing elements of collective rights and pushes refugee rights to a secondary level; thereby validating the criticisms directed at collective rights. At the same time, it asserts that the historical and normative gains of collective rights cannot be disregarded.

Keywords: Human Rights, Collective Rights, EU Migration Policy, Refugee Crisis.

Tamamını oku