Yazar: Dr. Öğr. Üyesi | Kırklareli Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Felsefe Bölümü | DOI: 10.36484/liberal.1838564
Liberal Düşünce Dergisi, Yıl: 31, Sayı 121, 2026, ss. 237-254.
Öz
Bu makale, erken modern dönem aile düşüncesinin oluşumunda John Locke’un (1632-1704) oynadığı kurucu rolü incelemektedir. Çalışmada, Locke’un Robert Filmer’ın düşüncelerine yönelik eleştirisiyle pederşahi otorite ile politik otorite arasındaki analojiyi kırarak aileyi nasıl ilahi temelli bir hiyerarşiden koparıp rıza, sözleşme ve bireysel haklar eksenine yerleştirdiği gösterilmektedir. Locke’un bir topluluk türü olarak ele aldığı evlilik birliği (conjugal society) kavramsallaştırması, aileyi doğal, zorunlu ve değişmez bir yapı olmaktan çıkarıp tarihsel, sözleşmeci ve dönüşüme açık bir kurum olarak düşünmenin teorik zeminini sağlamıştır. Eğitim, mülkiyet ve rıza kavramlarını aile içi ilişkilere uygulaması, hem ebeveyn ve çocuk bağını hem de karı-kocanın karşılıklı ilişkisini yeniden tanımlayarak modern çekirdek aile modelinin önünü açmıştır. Makalede ayrıca feminist eleştirilerin işaret ettiği sınırlılıklarına rağmen, Locke’un görüşlerindeki eşitlikçi ve bireyci politik teorinin iç mantığının, o dönemde kadınların eğitimi, mülkiyet hakkı ve kamusal görünürlüğü lehine genişletilebilir bir potansiyel taşıdığı savunulmaktadır. Böylece Locke’un aile anlayışının, modern aileyi hem kavramsal hem eleştirel düzeyde düşünmenin vazgeçilmez bir referansı olduğu sonucuna varılmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Aile, Locke, Filmer, Rıza, Sözleşme.
John Locke’s Influence on Modern Family Thought
Abstract
This article examines the foundational role of John Locke (1632-1704) in shaping early modern understanding of the family. It demonstrates how Locke, through his critique of Robert Filmer’s ideas, dismantled the analogy between patriarchal authority and political authority, thereby detaching the family from a divinely sanctioned hierarchy and repositioning it within the framework of consent, contract, and individual rights. Locke’s conceptualization of conjugal society as a form of association provides theoretical ground for understanding the family not as a natural, necessary, and immutable structure but as a historical, contractual, and transformable institution. By applying the concepts of education, property, and consent to intra-family relations, Locke redefined both the parent–child bond and the reciprocal relationship between husband and wife, thus paving the way for the modern nuclear family model. The article further argues that despite the limitations emphasized by feminist critiques, the logic of Locke’s egalitarian and individualistic political theory contains a potential that can be extended in favor of women’s education, property rights, and public visibility. Consequently, it concludes that Locke’s understanding of the family is an indispensable reference for conceptualizing and critically interrogating the modern family.
Keywords: Family, Locke, Filmer, Consent, Contract.
Diğer Linkler
