Yazarlar: Ph.D. candidate | Gazi University
Prof. Dr. | Gazi University Faculty of Education
Liberal Düşünce, Year: 31, Issue: 122, 2026, pp. 59-90.
Abstract
Gender discrimination in higher education has drawn significant attention. In Afghanistan, it has become a serious concern, limiting women’s rights and weakening social and economic development. The aim of this article is to examine gender discrimination in higher education in Afghanistan. This article analyzes the historical, cultural, political, and religious factors that have contributed to women’s exclusion from universities, focusing on the restrictions introduced since the Taliban’s return to power in 2021 and the official ban on women’s university education in December 2022. The study is based on a qualitative historical–causal approach and uses books, scholarly articles, and international reports as its sources. Findings show that patriarchal traditions, restrictive regimes, economic hardship, and misinterpretations of Islamic values have created systemic barriers to women’s education. These barriers reduce opportunities for women and lead to negative consequences for Afghan society. The results reveal that reorganizing education policies, raising public awareness, and protecting women’s right to education are necessary steps toward gender equality and national development.
Keywords: Afghanistan, Taliban, Education, Higher Education, Women’s Rights, Gender Discrimination, Gender Equality.
Afganistan’da Yükseköğretimde Cinsiyet Ayrımcılığı Üzerine Bir Çalışma: Zorluklar, Nedenler ve Çözümler
Öz
Yükseköğretimde toplumsal cinsiyet ayrımcılığı önemli bir sorun olarak dikkat çekmektedir. Afganistan’da bu durum kadınların haklarını sınırlayan ve toplumsal ile ekonomik kalkınmayı zayıflatan ciddi bir sorun hâline gelmiştir. Bu makalenin amacı, Afganistan’da yükseköğretimde toplumsal cinsiyet ayrımcılığını incelemektir. Bu çalışma, Taliban’ın 2021 yılında yeniden iktidara gelmesinden sonra getirilen kısıtlamalara ve Aralık 2022’de kadınların üniversite eğitimine getirilen resmî yasağa odaklanarak, kadınların üniversitelerden dışlanmasına yol açan tarihsel, kültürel, siyasal ve dinsel faktörleri analiz etmektedir. Araştırma, nitel tarihsel–nedensel bir yaklaşıma dayanmaktadır ve kitaplar, akademik makaleler ile uluslararası raporlar temel veri kaynakları olarak kullanılmıştır. Bulgular, ataerkil geleneklerin, kısıtlayıcı siyasal rejimlerin, ekonomik zorlukların ve İslami değerlerin yanlış yorumlanmasının kadınların eğitime erişimi önünde sistematik engeller oluşturduğunu göstermektedir. Bu engeller kadınların fırsatlarını azaltmakta ve Afgan toplumu üzerinde olumsuz sonuçlara yol açmaktadır.
Sonuçlar, eğitim politikalarının yeniden düzenlenmesinin, toplumsal farkındalığın artırılmasının ve kadınların eğitim hakkının korunmasının toplumsal cinsiyet eşitliği ve ulusal kalkınma açısından gerekli adımlar olduğunu göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Afganistan, Taliban, Eğitim, Yükseköğretim, Kadın Hakları, Toplumsal Cinsiyet Ayrımcılığı, Toplumsal Cinsiyet Eşitliği.
Diğer Linkler
