İmparatorluk ve Ulus Devlet – Mihriban Şenses

24 Ekim 2019

Yazar: Dr. Mihriban Şenses | Uludağ Üniversitesi Sosyoloji Bölümü Araştırma Görevlisi
Liberal Düşünce Dergisi, Yıl: 24, Sayı: 95, Yaz 2019, ss. 87 – 98.

Öz

Elinizdeki metinde tanımlarından, işleyiş mantığından, başarı ve başarısızlıklarından hareketle imparatorluk ile ulus devlet arasında kısa bir karşılaştırma yapılmış ve imparatorlukların ulus devletlere göre büyük ölçüde daha heterojen ve uzun süren siyasi birimler olduğu savunulmuştur. Ulus devlet ise milliyetçilik, ırkçılık, emperyalizm, Avrupa-merkezcilik, jakobenizm realitelerinden hareketle eleştiriye tabi tutulmuştur. Bilindiği üzere imparatorluklar büyük ölçüde etnik farklılıklar üzerine kurulu iken, ulus devletler diğer ideolojiler gibi Fransız Devrimi sonrasında ortaya çıkan milliyetçilik ideolojisi nedeniyle çoğu zaman etnik farklılıkları göz ardı etmiştir. Bu çalışmada imparatorluk ile ulus devlet arasındaki yapılacak kısa karşılaştırmadan
sonra ulus devletlerin istisna, çok-uluslu devletlerin kural olarak görülebileceği ve Türkiye’nin de günümüzde halen “de facto imparatorluk” olması hasebiyle politik vizyonunu buna göre belirlemesi gerektiği ileri sürülmüştür.

Anahtar Kelimeler: İmparatorluk, Ulus devlet, Millet, Milliyetçilik, Avrupa-merkezcilik.

Empire and Nation State

Abstract
This text makes a short comparison between the empire and the nation-state based on their definitions, logic of operation, successes, and failures and argues that empires were largely more “heterogeneous”, long-standing political units than nation- states. The nation-state, on the other hand, has been subjected to criticism with reference to the realities of nationalism, racism, imperialism, Eurocentrism, and Jacobinism. As it is known, while empires are mostly based on ethnic differences, nation states often ignored ethnic differences due to the ideology of nationalism
that emerged after French Revolution like other ideologies. After a short comparison between the empire and the nation state, this article suggests that nation-states can be seen as exceptions while multinational-states can be seen as a rule, and because Turkey still today is a “de facto empire”, Turkey’s political vision is required to be designated accordingly.

Keywords: Empire, Nation-state, Nation, Nationalism, Euro-centrism.